11 - 12 listopada 2011 r.

11 LISTOPADA 2011 r. (piątek)

• godz. 11.00 - Plac przed Urzędem Miasta Ełku
  Bieg Niepodległości - dystans 3333 metrów (3 okrążenia po 1111 metrów) - szczegóły na stronie www.mosir.elk.com.pl
• godz. 12.00 - Katedra św. Wojciecha w Ełku
  Msza Święta
• godz. 13.00
  Przemarsz kolumny w strojach stylizowanych na lata 20-te, Miejskiej Orkiestry Dętej w Ełku, pocztów sztandarowych i delegacji, pod Obelisk marszałka Józefa Piłsudskiego
• godz. 13.30 - Obelisk marszałka Józefa Piłsudskiego przed Urzędem Miasta Ełku
  Uroczystości upamiętniające 93. rocznicę odzyskania niepodległości przez Polskę
• godz. 14.30 - Plac przed Urzędem Miasta Ełku
  Plenerowe widowisko artystyczne "Narodowe Święto Niepodległości" w wykonaniu uczniów Zespołu Szkół nr 2 w Ełku, oraz degustacja grochówki
• godz. 18.00 - Ełckie Centrum Kultury - wstęp wolny
  Koncert laureatów 4 Festiwalu Piosenki i Pieśni Patrioczynej

12 LISTOPADA 2011 r. (sobota)

• godz. 19.00 - Ełckie Centrum Kultury
  Bal Niepodległościowy - czytaj więcej

FOTORELACJA Z OBCHODÓW ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI W ROKU UBIEGŁYM

W dniu 11 listopada 1918 r. marszałek francuski Ferdinand Foch, w imieniu państw sprzymierzonych, podyktował delegacji niemieckiej warunki zakończenia działań wojennych. Niemcy podpisały rozejm. Było to w wagonie kolejowym w lasku Compiegne pod Paryżem. W ten sposób zakończyła się I wojna światowa. Brały w niej udział 33 państwa; w czasie jej trwania zmobilizowano 70 milionów ludzi, 10 milionów poniosło śmierć, a prawie 20 milionów zostało rannych. Upadły 3 cesarstwa, zniszczono dorobek, na który pracowały całe pokolenia. Po wojnie zawarto nowe traktaty pokojowe, zmieniły się granice państwowe oraz formy rządów.

Dzień 11 listopada 1918 roku był przełomowym momentem nie tylko w dziejach Europy, ale przede wszystkim w dziejach Polski. Po 123 latach niewoli narodowej i powstańczych zrywów wolnościowych Polska odzyskała niepodległość. Nadeszła upragniona wolność.

Dzień wcześniej, rankiem 10 listopada 1918 roku, uwolniony przez Niemców po 15-tu miesiącach pobytu w twierdzy magdeburskiej Józef Piłsudski wrócił do Warszawy. Przed domem, w którym mieszkał, zebrały się tłumy, a do mieszkania zaczęli przychodzić przedstawiciele różnych stronnictw i partii. Jego powrót wywołał entuzjastyczne demonstracje oraz wyzwolił długo tłumioną wolę pozbycia się z miasta 30-tysięcznego garnizonu niemieckiego. 10 i 11 trwało rozbrajanie Niemców, w czym szczególną rolę odegrała młodzież Warszawy, skupiona w szeregach Polskiej Organizacji Wojskowej, milicji, socjalistów oraz niezrzeszona. Po kilkudziesięciu zaledwie godzinach, dawna oraz przyszła stolica Polski była znów w polskim posiadaniu.   11 listopada był dniem wielkiej "gwiaździstej" manifestacji i strajku powszechnego PPS w Warszawie na rzecz poparcia rządu Daszyńskiego. Wówczas to delegacja PPS chciała wręczyć Józefowi Piłsudskiemu czerwony sztandar. Piłsudski odmówił stwierdzając, że "ma obowiązek działania w imieniu całego narodu". W tym czasie Milicja Ludowa PPS dokonywała akcji rozbrajania żołnierzy niemieckich. Rada Regencyjna w obliczu tych wydarzeń przekazała Piłsudskiemu naczelne dowództwo nad wojskiem polskim.

1918 listopad 11, Warszawa

Dekret Rady Regencyjnej do narodu polskiego o przekazaniu władzy wojskowej Józefowi Piłsudskiemu

Wobec grożącego niebezpieczeństwa zewnętrznego i wewnętrznego, dla ujednostajnienia wszelkich zarządzeń wojskowych i utrzymania porządku w kraju, Rada Regencyjna przekazuje władzę wojskową i naczelne dowództwo wojsk polskich, jej podległych, Brygadierowi Józefowi Piłsudskiemu.   Po utworzeniu Rządu Narodowego, w którego ręce Rada Regencyjna, zgodnie ze swymi poprzednimi oświadczeniami, zwierzchnią władzę państwową złoży, Brygadier Józef Piłsudski władzę wojskową, będącą częścią zwierzchniej władzy państwowej, temuż Rządowi Narodowemu zobowiązuje się złożyć, co stwierdza podpisaniem tej odezwy.
Dan w Warszawie, dnia 11 listopada 1918 roku.
Aleksander Kakowski
Józef Ostrowski
Zdzisław Lubomirski
Józef Piłsudski

Powrót Piłsudskiego do stolicy wywołał ogromną radość, wręcz euforię Polaków. Na ulicach Warszawy i innych miast świętowano odzyskanie niepodległości.

"Warszawa żyła w tych dniach na ulicach. (...) Gdy 11 listopada, w historycznym dniu zawieszenia broni, wyszedłem rano na miasto, ulica miała wygląd jakiś zupełnie inny niż zwykle: ludzie poruszali się szybko, każdy patrzył z ciekawością naokoło, każdy czegoś wyczekiwał, zawiązywały się rozmowy między ludźmi nieznajomymi. Niemców spotykało się niewielu i nie mieli już tak butnych min jak poprzednio, większość z nich miała już na mundurach czerwone rewolucyjne kokardki, dyscyplina rozluźniła się, widziało się i czuło się już zupełną dezorganizację tej karnej armii. Ludność samorzutnie zaczęła rozbrajać żołnierzy, którzy podawali się temu przeważnie bez protestu."

"Niepodobna oddać tego upojenia, tego szału radości, jaki ludność polską w tym momencie ogarnął. (...) Kto tych krótkich dni nie przeżył, kto nie szalał z radości w tym czasie wraz z całym narodem, ten nie dozna w swym życiu największej radości. Cztery pokolenia czekały, piąte się doczekało. Od rana do wieczora gromadziły się tłumy na rynkach miast; robotnik, urzędnik porzucał pracę, chłop porzucał rolę i leciał do miasta, na rynek, dowiedzieć się, przekonać się, zobaczyć wojsko polskie, polskie napisy, orły na urzędach, rozczulano się na widok kolejarzy, ba, na widok polskich policjantów i żandarmów."

Wtedy, u progu niepodległości, w zasięgu władzy polskiej znajdowały się ziemie byłego Królestwa Polskiego i Galicji, a i to nie wszystkie. Powstające państwo polskie nie było jeszcze w pełni zjednoczone, nie miało ustalonych granic, obejmowało obszar zaledwie około 140 tys. km2, na których mieszkało około 14,5 mln ludności.

12 listopada 1918r. Ignacy Daszyński udał się wraz z częścią rządu do Warszawy i złożył dymisję na ręce Józefa Piłsudskiego.

13 listopada odbyła się kolejna blisko 50-tysięczna demonstracja PPS, w trakcie której przemówił Ignacy Daszyński. Demonstranci udali się następnie na Plac Zamkowy i zawiesili czerwony sztandar na Zamku Królewskim w Warszawie. Jeden z działaczy PPS wspominał: "Myślę, że manifestacja ta zaważyła mocno na szali dalszych wydarzeń. Tego dnia Rada Regencyjna przekazała Piłsudskiemu zwierzchnią władzę nad swoją administracją, a Piłsudski zgodził się, że rekonstrukcję rządu przeprowadzi Daszyński."  Faktycznie, 14 listopada 1918 roku regenci zrzekli się na rzecz Piłsudskiego całej władzy cywilnej.

1918 listopad, Warszawa

Pismo Rady Regencyjnej do Naczelnego Dowódcy Wojsk Polskich Józefa Piłsudskiego składające w jego ręce władzę państwową.
Do Naczelnego Dowódcy Wojsk Polskich Józefa Piłsudskiego.
Stan przejściowy podziału zwierzchniej władzy państwowej, ustanowiony odezwą z dnia 11 listopada 1918 roku, nie może trwać bez szkody dla powstającego Państwa Polskiego. Władza ta powinna być jednolita.   Wobec tego, kierując się dobrem Ojczyzny, postanawiamy Radę Regencyjną rozwiązać, a od tej chwili obowiązki nasze i odpowiedzialność względem narodu polskiego w Twoje ręce, panie Naczelny Dowódco, składamy do przekazania Rządowi Narodowemu.
Dan w Warszawie, dnia 14 listopada 1918 roku.
Aleksander Kakowski
Zdzisław Lubomirski
Józef Ostrowski

Tego samego dnia Józef Piłsudski, rzeczywisty, choć nieformalny jeszcze przywódca odradzającej się Polski, wydał swój pierwszy urzędowy akt, w którym powierzył Daszyńskiemu misję tworzenia rządu. 16 listopada 1918 roku Piłsudski wysłał, datowaną na 11 listopada, depeszę do USA, Wielkiej Brytanii, Francji, Włoch i Niemiec, informującą o powstaniu niepodległego Państwa Polskiego (w 2009 roku decyzją Ministra Spraw Zagranicznych dzień 16 listopada został ustanowiony Dniem Służby Zagranicznej RP).Wobec nieudanych negocjacji z przedstawicielami Narodowej Demokracji, Daszyński ustąpił. Na jego miejsce Piłsudski powołał w nocy 17 listopada Jędrzeja Moraczewskiego, który stworzył rząd będący faktycznie kontynuacją rządu Ignacego Daszyńskiego. Nowy centralny rząd, powołany przez Józefa Piłsudskiego, wydał 21 listopada manifest zapowiadający nacjonalizację niektórych gałęzi przemysłu oraz ogólnokrajową reformę rolną. Ostateczne powodzenie tych działań uzależnił od postanowień przyszłego Sejmu Ustawodawczego. Rząd poprawił także korzystne dla pracowników najemnych warunki pracy. Jednym z najważniejszych punktów manifestu była zapowiedź wyborów parlamentarnych. Józef Piłsudski ogłosił się Naczelnikiem Państwa 22 listopada 1918 roku. Tego dnia wspólnie z premierem podpisał dekret o tymczasowych władzach Republiki Polskiej.

Do czasu wybuchu II wojny światowej oficjalnie święto obchodzono tylko dwa razy - w roku 1937 i 1938. Po II wojnie światowej komunistyczne władze usunęły Święto Niepodległości z kalendarza, a świętem państwowym uczyniono dzień 22 lipca - datę podpisania Manifestu PKWN, jednak środowiska patriotyczne nadal obchodziły rocznicę wydarzeń z 11 listopada 1918 roku. W latach 1945-1989 organizowane przez opozycję manifestacje patriotyczne były brutalnie tłumione przez oddziały milicji, a ich uczestnicy bici i aresztowani przez Służbę Bezpieczeństwa.

Po przemianach ustrojowych w 1989 roku Sejm IX Kadencji przywrócił 11 listopada do rangi święta narodowego ustawą z 15 lutego 1989 roku, lecz pod nieco zmienioną nazwą: Narodowe Święto Niepodległości. Dziś jest to jedno z najważniejszych świąt obchodzonych przez Polaków, zarówno w kraju, jak i za granicą. Dzień ten jest dniem wolnym od pracy. Główne obchody, z udziałem najwyższych władz państwowych, odbywają się w Warszawie na placu Józefa Piłsudskiego, przed Grobem Nieznanego Żołnierza.